Chrystus i Samarytanka

Annibale Carracci swój bodajże najznakomitszy obraz „Chrystus i Samarytanka” namalował w roku 1587. Artysta wraz ze swoim bratem Agostino i kuzynem Ludovico założyli w Bolonii w roku 1580 wspólną pracownię, w której pracowali m.in. inni uzdolnieni plastycznie członkowie ich rodziny. Pracownia z czasem przybrała nazwę Accademia i stała się szkołą wielu znakomitych włoskich malarzy epoki baroku. Akademia specjalizowała się przede wszystkim w malowaniu obrazów ołtarzowych o tematyce biblijnej i scen mitologicznych, którymi dekorowano pałace licznych włoskich kardynałów i dostojników. Podstawowy wzorzec na konkretny temat malarski tworzył Annibale Carracci i ten podstawowy zaprojektowany i wykonany przez artystę obraz służył Agostininiemu i Ludovico w Accademii jako prototyp do wykanywania replik na zamówienia odwiedzającej pracownię klienteli. Tak funkcjonowała pracownia Carraccich i tak powstawały repliki obrazów , których autorem pozostaje ich twórca Annibale Carracci. Zamawiający decydował jedynie o wymiarach dzieła i terminie wykonania. Z całą pewnością można założyć, że z ocalonych po wiekach licznych obrazach autorstwa Annibalego jest wiele replik, wykonanych w pracowni Carraccich i są to dzieła uznawane powszechnie przez znawców malarstwa barokowego jako obrazy autorstwa wielkiego mistrza włoskiego baroku. Wspominam o tym, bowiem obraz znajdujący się w prywatnych zbiorach w Opolu jest identyczny z obrazem „Chrystus i Samarytanka” z wiedeńskiej kolekcji Kunsthistorisches Museum. Różnią jednak te obrazy rozmiary i technika wykonania. Otóż wiedeński obraz jest ogromnych rozmiarów i wykonany jest farbą olejną na płótnie.Natomiast opolska Samarytanka jest wykonana techniką mieszaną (prawdopodobnie z użyciem tempery) i wykonano ją na kartonie naklejonym na płótno. Cecha ta jest bardzo pomocna w potwierdzeniu autorstwa Annibalego, gdyż pod koniec wieku XX na aukcji w Nowym Jorku sprzedano dwa obrazy wielkiego mistrza o rozmiarach zbliżonych do opolskiego ,namalowanych w tej samej technice (olej namalowany na kartonie i naklejony na płótno). To bardzo ważna cech, potwierdzająca technikę malarską wybitnego artysty i sposób na rozpoznanie jego autorstwa. Ponadto próbki celulozowe, poddane analizie, mogą zdecydowanie tę hipotezę potwierdzić, bądź ja obalić.Pracę nad wielkimi monumentalnymi kompozycjami, wykonywane w epoce renesansu i baroku w pracowni Carraccich poprzedzały projekty i obrazy rozmiarów podręcznych, które służyły jako wzorce do wykonywanych dzieł okazałych rozmiarów, do których zaliczyć można Chrystusa i Samarytankę z Wiednia. Na podstawie tych przesłanek można skonstruować tezę, że obraz we Wiedniu A. Carracciego, który powstał w pracowni Accademii Carraccich w Bolonii powstał jako replika, wzorowana w pracowni na obrazie o rozmiarach nadających się do przestawiania, przenoszenia.. Tezę tę jest łatwo można zweryfikować poprzez badania laboratoryjne i specjalizacyjne wysokiej klasy sprzętem badawczym. We współczesnych nam czasach badania takie nie stanowią problemu. Poddając opolski obraz Chrystusa i Samarytanki takim badaniom, można określić wiek obrazu i rok jego powstania z dokładnością do kilkunastu lat.Wystarczy pobrać próbki pigmentu i poddać szczegółowej chemicznej analizie, jak również badaniom rengenologicznym i innym, i sprawa musi się rozstrzygnąć.Prośbę taką o poddanie badaniom opolskiego obrazu wystosowałem do Muzeum Narodowego w Warszawie w roku 2007, ale muzeum odmówiło takiej usługi, doradzając mi, bym się zwrócił z taką prośbą do muzeum we Wrocławiu, ponieważ oni specjalizują się w malarstwie barokowym i posiadają do takich badań wysokiej klasy specjalistów. Prośbę taka, o podobnej treści, z dołączonymi zdjęciami okazu, wysłałem również do muzeum Ermitaż w Petersburgu. Otrzymałem stamtąd odpowieź, że przesłane zdjęcia stanowią poważną podstawę by zająć się badaniami, ale dla takich badań niezbędne jest dostarczenie przedmiotu badań.Obraz opolski „Chrystusa i Samarytanki” czeka więc ciernista i długa droga w dojściu do potwierdzenia stawianej tu przeze mnie tezy o tym, że oryginał obrazu „Chrystus i Samarytanka” Carracciego znajduje się w Opolu, a wiedeński okaz jest zaledwie repliką, wzorowaną na tym właśnie, cudem uratowanym przed zniszczeniem w czasach wojennych i szczęśliwym trafem odnaleziony i odkryty w latach 80-tych XX wieku przez opolskiego kolekcjonera. Wszystkich zainteresowanych pomocą w rozwikłaniu tej fantastycznej zagadki, niczym z Kodu Leonarda Umberto Eco, kolekcjoner prosi o rady, które pomogłyby ten frapujący problem rozwikłać i przyczynić się do wzbogacenia polskich muzealnych zbiorów niezwykłym dziełem genialnego włoskiego twórcy epoki baroku o nazwisku Annibale Carracci. Serwus.

Odwiedź wirtualną galerię Annibale Carracci

Posłuchaj wywiadu  z Janem  Trzosem   w Radio Opole

Reklamy

2 Komentarze

Filed under S.O.S.

2 responses to “Chrystus i Samarytanka

  1. lewitujący

    Trzos, twoja wystawa w bibliotece wojewódzkiej jest rewelacyjna

  2. Na placu boju.

    lewityjący, dziękuję za słowa uznania. Tego mi było potrzeba. Natrudziłem się, ale radości na wystawie doznałem wiele. Szkoda,że publikatory, zwłaszcza NTO, imprezę zignorowały. Zaproponowałem środowisku opolskiemu spotkanie gratis z bardzo wielką sztuką, a oni , ci od kultury promowania, nie zamieścili na stronicach gazety nawet informacji o wystawie i zaproszenia opolan na wystawę. Zrobiły to Radio Opole i TV Opole i za to zachowam dla nich moją głęboką wdzięczność.