Monthly Archives: Lipiec 2014

Profesor Eugenia Kucharska na Śląsku Opolskim. Jan Trzos de Sagorza

Prof.Eugenia Kucharska  była kobietą mądrą i piękną. Walory te (estetyczny i intelektualny) zdaniem niektórych znakomitych znawców kobiet nie łączą się w parę. Maksym Gorki, znakomity rosyjski pisarz, swego czasu uwikłał się był w spór, czy kobieta piękna może posiadać wysoki iloraz inteligencji. Nie!-twierdził Gorki,- kobieta jest albo piękna, albo mądra. Nie ma kobiet łączących w sobie te obydwie cechy. Chyba, że niektóre kobiety stanowią wyjątek.
A wyjątki, rzecz jasna, podkreślają regułę, jak mawiają uczeni..
Prof. Eugenia Kucharska

Prof. Eugenia Kucharska

Profesor Kucharska Eugenia stanowiła właśnie taki wyjątek. Studia ukończyła w opolskiej WSP w roku 1955 i na tej macierzystej uczelni przeszła przez wszystkie szczeble kariery pracownika naukowo-dydaktycznego. Profesor E.Kucharska zajmowała się badaniem literatury rosyjskiej okresu romantyzmu, zwłaszcza problematyką polsko-rosyjskich związków literackich. Obszarem badań naukowych  pani profesor było literaturoznawstwo i komparatystyka, ze szczególnym uwzględnieniem związków  literackich pomiędzy pisarzami polskimi i rosyjskimi.

     Do najcenniejszych pozycji naukowych prof. E.Kucharskiej należą wydane na WSP w Opolu publikacje: „Rosyjska powieść historyczna” – 1976 r., „Literatura polska w Rosji w latach 1830-1848”- rok 1967 i wydana we Wrocławiu w roku 1974 „Działalność slawistyczna Piotra Dubrowskiego”. Dziekan Wydziału Filologiczno-Historycznego prof. Feliks Pluta o działalności naukowej prof.Eugenii
Kucharskiej wydał następującą opinię:”…jest wybitnym nauczycielem akademickim, …posiada rozległe kontakty naukowe z uznanymi instytucjami i ośrodkami naukowymi w kraju i zagranicą,
w szczególności z Komitetem Słowianoznawstwa i Radą Naukową PAN. Stale poszerza swój dorobek naukowy”.
W świecie nauki liczy się przede wszystkim dorobek naukowy. Jednak nie
ilość publikacji, ale jakość. Najcenniejsze są jednak naukowe odkrycia i postawa poszukiwań prawd nieodkrytych, nieobjawionych. Właśnie w tej dziedzinie prof.Kucharska pracując na uczelni opolskiej, dokonała dla Śląska Opolskiego niezwykłego odkrycia. W końcówce lat 60-tych XX wieku, szperając w Archiwum Literatury i Sztuki w Moskwie, natrafiła na rękopis oznaczone numerem 436, który dotyczył badań slawistycznych naszego opolskiego regionu. Rękopis zawierał notatki młodego początkującego rosyjskiego etnografa, folklorysty i językoznawcy I.I.Sriezniewskiego, który w latach 1839-42  odbył trzyletnią  podróż po krajach słowiańskich. Badania młodego uczonego nieopublikowane przeleżały całe 130 lat. W Polsce i na Śląsku z pracami Sriezniewskiego zapoznano się dopiero dzięki staraniom prof.E.Kucharskiej. Pomoc w wydaniu i analizę naukową tekstu, który został przez panią profesor przetłumaczony na polski język, okazali znakomici polscy naukowcy prof.S.Rospond i prof.A.Nasz. Po raz pierwszy badania tyczące Śląska w formie książki „Wieś śląska w 1840 r.” za sprawą opolskich uczonych ujrzały światło dzienne.  Pani prof.Dorota Simonides w roku 1974 tak oceniła pracę E.Kucharskiej: „Obserwacje Sriezniewskiego dotyczące Opolszczyzny lat 1840 są znakomitym i gruntownie udokumentowanym źródłem obrazy wsi śląskiej. …czynią z jego relacji dokument niezmiernie ważny zarówno dla historyków,etnografów jak i językoznawców”.Trzeba dodać, że w tamtych latach 70-80 opolska WSP należała do jednych z najznakomitszych w kraju wyższych szkół pedagogicznych. Można by śmiało powiedzieć, że była najlepiej zorganizowaną uczelnią wyższą nieuniwersytecką. Ze znakomitą kadrą uczonych i dorobkiem naukowym. Okres tamtej opolskiej prosperity można śmiało nazwać ZŁOTĄ EPOKĄ w dziejach Uniwersytetu Opolskiego. Publikacja książki E.Kucharskiej wespół z prof.S.Rospondem iA.Naszem utrwali i wzbogaci po wsze czasy wiedzę o strojach ludu śląskiego, jego obyczajów i gościnność i teksty piosenek śpiewanych gwarą śląską w pierwszej połowie XIX wieku. Oto przykład wybranych przez Prof. E.Kuchaską piosenek z tamtego okresu:
1.Już mnie na wojnę werbują, konia mi gotują. Oj gotują …
2.Moja mamulicko! Kiebyście wiedzieli,
  Prędko byście, prędko ze mnie zięcia mieli…
3.Na koniczka siednę, druchnę ukradnę…
  i cóż mi zrobicie, choć mnie dogonicie.
4.Przepióreczka na stodole siedzi,
   Przepióreczka na stodole śpiewa  …
5.Pójdę rządem, pójdę rządem po drodze daleko,
  Magdalenka słała miękko, spać mi nie lekko.
6.Oj,gorzała a zgasła moja świeca jasna,
  Czekałach, czekałach, miłego do rana.
Do rana czekała, nad ranem zasnęła.
  Kiedych spała, we śnie miłego widziała
 7.Kalina, malina – czerwona jagoda.
   Straciłach wianeczek, dziewczynka nieboga.
Straciłach wianeczek pod zieloną miedzą
   Ni tatulek, ni mamulka, ni ludzie nie wiedzą.
 8.Zaprzęgajcie konie gniade,
   k mojej dziołce ja pojadę.
 9.Pukałach, pukała, wedne okno w nocy,
   Przepłakałach horko jasne modre oczy.
Lista śląskich piosenek z pierwszej połowy XIX wieku, zanotowanych przez I.Sriezniewskiego, jest długa i piękna i poruszająca. Ciekawą sprawą  była by wiedza, czy w repertuarze współczesnym opolskich zespołów folklorystycznych znajdują się piosenki ,zarejestrowane przez rosyjskiego etnografa i folklorystę. Mógłbym uwspółcześnioną wersję tekstów piosenek starych opolskich zredagować i przekazać któremuś z ambitnych zespołów folklorystycznych opolskich..Zapewne brzmiały by pięknie i wzruszająco. Byłby to jeden z większych praktycznych sukcesów naukowych pani prof. E.Kucharskiej, której należy się szacunek i pamięć za jej niezwykły wkład w badania, poświęcone opolskiemu folklorowi.
 Prof.Eugenia Kucharska na początku lat 80-tych przeniosła się do Szczecina, by wzmocnić tam kadrę uczonych, starających się o powołanie Uniwersytetu Szczecińskiego.Pełniła w nowo powołanym Uniwersytecie funkcję prorektora.
Kierowała również Zakładem Slawistyki w Wyższej Szkole Humanistycznej w Łowiczu.
Własne doświadczenia życiowe, z trudnym i sponiewieranym dzieciństwem ( w wieku 6-ciu lat z pięciorgiem rodzeństwa i rodzicami wywieziono na Syberię), opisała w opublikowanych wspomnieniach „obrazki z Sybiru”. Pani prof.E.Kucharska zmarła przedwcześnie w wieku siedemdziesięciu lat w roku 2003. Pochowana jest na Powązkach Wojskowych w Warszawie.
                                                   Jan Trzos
Reklamy

Możliwość komentowania Profesor Eugenia Kucharska na Śląsku Opolskim. Jan Trzos de Sagorza została wyłączona

Filed under S.O.S.